Zondag 13 augustus waren ongeveer 130 mensen bij de herdenking van het einde van de tweede wereldoorlog in het voormalig Nederlands Indië.  Deze vond plaats in de Duinzichtkerk in het Benoordenhout Den Haag. Het was opnieuw een waardige bijeenkomst waarin de scheepsramp van de Junyo Maru centraal stond toen 5600 mensen omkwamen. Het hoge aantal betrof met name 4200 Romoesja’s. Ook hun verhaal werd verteld. voorzitter Ad van der Helm heette de mensen welkom.

 

 

 

 

 

 

VERGETEN GESTORVENEN

Van harte welkom.

Een beladen titel, maar we zijn het gewend in deze jaarlijkse bijeenkomsten ter herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië en met name het voormalig Nederlands Indië. Telkens ben ik onder de indruk van hetgeen mensen me vertellen. In onze voorbereidingsbijeenkomsten kom er ook veel ter tafel. De impact blijft enorm groot en de ruimte die geschapen wordt, doet mensen goed.

Dit jaar dus het verhaal van de Yunyo Maro en de Romoeshja’s. Niet alleen op het land werd gevochten, maar ook zee en ondanks regels van het zeerecht en oorlogsrecht die zoveel mogelijk de schade proberen te beperken voor burgers en anderen die niet tot de strijdende partijen behoren, gebeuren er toch dramatische ongelukken en aanvallen zoals op dit schip. De Romoeshja’s op de boot waren reddeloos verloren. De verhoudingen van het vooroorlogse koloniale Nederlandsch Indië hadden alles te maken met deze dramatische gebeurtenissen. Ik ben blij de heer Arnoud Loudon te verwelkomen voor zijn verhaal. Hij heeft belijdenis van het geloof in deze kerk gedaan. Fijn dat u in ons midden bent.

Het verhaal van de Romoesja’s zal verder worden verteld door de heer Huib Versluys. We hebben informatie hierover bij elkaar gezocht en de heer Versluys zal dit namens onze werkgroep voorlezen.

Wij willen als HGK geen oordelen vellen, maar de verhalen die lang onder het tapijt waren geschoven voor het voetlicht brengen. We willen recht doen aan mensen. We hadden gehoopt vandaag een kroniek van de afgelopen herdenkingen te kunnen presenteren en aanbieden. Helaas, is dat niet gelukt. We hadden vorig jaar beloofd dat het er nu zal zijn. Christiaan zal er straks nog op terug komen.

We missen vandaag ook onze Yukari die ieder jaar rozen van verzoening aan ons aanbood. Een bijzonder gebaar dat indruk maakt en duidelijk maakt dat er meer is dan alleen pijnlijke herinneringen ophalen die oude wonden openrijten. De rozen maken duidelijk dat het mogelijk is bruggen te slaan tussen bevolkingsgroepen die ooit elkaars vijanden waren. Daar leggen we ons niet bij neer! Integendeel, we bouwen aan verzoening. We bidden en praten en geven elkaar een hand terwijl we elkaar in de ogen kijken. Vanwege haar gezondheid kan Yukari hier niet zijn. We zullen een groet van haar voorlezen.

De herdenking roept ook herinneringen op bij mensen die niet genoemd worden. We hebben contact gehad met de heer Ries van der Weerd. Deze vroeg aandacht voor de Molukse, inheemse stem van deze periode. Er hebben daar in onze herdenkingen nog geen uitgebreide aandacht aan gegeven. Bij het onderwerp van vandaag speelt dit echter een grote rol. Maar het is een te weinig ontgonnen veld en dat vraagt dus om meer gesprek en informatie. Dat zullen we na vandaag dus zeker oppakken.

We vertellen de verhalen, en zijn er dus bewust van dat er nog meer verhalen te vertellen zijn, in de overtuiging dat het vertellen mensen verbindt met hun eigen geschiedenis en dat dit toekomst mogelijk maakt. Het is de overtuiging dat we geroepen zijn tot verzoening en vrede en dat is arbeid, soms zware arbeid van verwerken en luisteren en stappen zetten naar elkaar over grenzen en verdriet en gekwetstheid heen. De eerste stap is de verhalen vertellen en luisteren naar elkaar. Laten we dat ook weer doen deze middag, in het besef dat het werk nog lang niet af is.

De muzikale ondersteuning wordt verzorgd door Yunya Nomura. Hij is van Japanse herkomst en zal een stuk van Max Bruch spelen op zijn cello. De naamsovereenkomst met het schip de Junyo Maru is geheel toevallig, maar wat is toeval. Blijkbaar kan zo’n naam ook grenzen overstijgen. Fijn dat je bij ons bent voor deze muziek. Het Indisch Onze Vader wordt ten gehore gebracht door Cathlin en Maghen Hilgersum. Dit stuk dat voor de aanwezigen een grote emotionele waarde heeft als bron van troost en bemoediging neemt altijd een centrale plaats in bij onze herdenkingen. Gert Boersma bespeelt het orgel en begeleid ons op die manier verder door onze bijeenkomst. Ik wens u een mooie bijeenkomst.

Ad van der Helm, voorzitter HGK